Davet ve Paylaşım Güvenliği

Bir davet bağlantısı, kapıyı açık bırakan bir anahtardır. Bu konuda süre, kullanım sayısı ve iptal üçlüsünü; jetonun adresin neden `#` kısmında taşındığını ve paylaşımı kapatmanın ne yaptığını öğreniyoruz.

Davet bağlantısı bir anahtardır

Ortak çalışmada paylaş panelindeki Davet bağlantısı bölümü üç kararı aynı anda ister: rol, süre ve kaç kişi. Uygulamada süre 1, 7 veya 30 gün; kişi sayısı 1, 5 veya 20 olarak seçilir. Varsayılan ayar 7 gün ve 5 kişidir.

Bu üç karar, "bağlantıyı kaybetsem ne olur?" sorusunun cevabıdır. Süre sınırsız olsaydı, iki yıl sonra birinin telefonunda duran bağlantı hâlâ kapıyı açardı. Kişi sayısı sınırsız olsaydı, bağlantı bir grup sohbetine düştüğünde projeye kimin girdiğini kimse bilemezdi.

Üretilen bağlantı ekranda bir kez gösterilir ve otomatik kopyalanır: "Bağlantı oluşturuldu ve kopyalandı (bir kez gösterilir)". Sistem jetonun kendisini saklamaz, yalnız özetini (hash) saklar. Yani bağlantıyı kaybedersen yenisi üretilir; eskisi geri getirilemez.

Jeton neden adresin # kısmında?

Davet bağlantısı şu biçimde gelir: …/ortak/davetjeton. işaretinden sonrası tarayıcıda kalır; sunucuya hiç gönderilmez. Bu yüzden jeton ne sunucu erişim kayıtlarına, ne vekil (nginx) kayıtlarına, ne de ziyaret analitiğine düşer.

Davet sayfası açıldığında jeton adres çubuğundan okunur, sekme hafızasına (sessionStorage) alınır ve adres çubuğundan silinir. Böylece ekran görüntüsü alınsa, bağlantı paylaşılsa ya da tarayıcı geçmişi açılsa bile jeton görünmez.

Bu, küçük ama mesleki bir detaydır: gizli değeri adresin sorgu kısmına (?jeton=…) koyan tasarımlar, jetonu istemeden yüzlerce kayıt satırına yazar. Doğru tasarım, sırrı sunucunun görmediği yerde taşır.

Kullanıcı adıyla davet: kişiye özel kapı

Bağlantı daveti "kim gelirse" kapısıdır; kullanıcı adıyla davet ise tek kişiliktir. Panelde @kullanici yazıp rol seçilir ve davet gönderilir. Karşı tarafa bildirim gider: "… sizi 'proje adı' projesine izleyici olarak davet etti."

Bu davetin süresi 14 gün, kullanım hakkı 1'dir; yani bağlantı gibi çoğaltılamaz. Kendini davet edemezsin ve aynı kişiye bekleyen bir davet varsa ikincisi gönderilmez — "Bu kişiye bekleyen bir davet zaten var".

İki yöntem birbirinin yedeği değil, farklı işler içindir: tanıdığın kişiye kullanıcı adıyla davet, gruba/ekibe bağlantıyla davet. Sınıf, atölye, komisyon gibi kalabalık durumlarda bağlantı; yayıncı, danışman, jüri gibi tek kişilik durumlarda kullanıcı adı doğru araçtır.

Davet listesini oku: kalan kullanım ve tarih

Paylaş panelindeki davet listesi her daveti tek satırda özetler: @kullanıcı ya da Bağlantı, rolü, kullanılan/toplam hakkı ve bitiş tarihi. Örnek satır: Bağlantı · Düzenleyen 2/5 · 23.11.2026.

Bu satır, bekleyen riski gösterir. "2/5" demek, bağlantının üç kişi daha alabileceği demektir; iş bittiyse bu fazladan üç kapıdır. Satırdaki İptal düğmesi daveti geri çeker (jeton geçersiz olur), ancak o bağlantıyla girmiş kişiler üye olarak kalır — onları çıkarmak ayrı işlemdir.

Ayrıca aynı anda açık davet sayısının bir sınırı vardır; sınır aşılırsa uygulama "Çok fazla etkin davet var: eskileri iptal edin" der. Bu uyarı bir engel değil, hijyen hatırlatmasıdır.

Paylaşım anahtarı: kapatmak bağlantıyı keser

Panelin altındaki onay kutusu şunu der: "Paylaşım açık (kapalıyken yalnız sen açarsın; diğerlerinin bağlantısı kesilir)". Sahip bu kutuyu kaldırdığında oturum kapanmaz, ama paylaşım kapısı kapanır.

Bu, teslim öncesi kullanılan doğru hamledir: içerik son hâline geldiğinde paylaşımı kapatmak, hem yeni davetlerin işlememesini hem de mevcut üyelerin oturuma erişememesini sağlar. İşi teslim eden kişi "baktım, bitti" derken içeriğin bir daha değişmemesi güvencesi budur.

Kapıyı kapatmak içeriği silmez: sürümler yerinde kalır, izleyen rolündeki danışman daha sonra tekrar açıldığında aynı hâli görür. Yani kapatmak bir ceza değil, bir durumtur.

Gizli kural: davet, süresi biten bir izindir

Acemi ekip davetleri kalıcı sanır: "zaten davet ettim, ne olacak". Profesyonel ekip daveti süreli izin sayar ve soruları şudur:

- Bu kişi ne zamana kadar içeride olmalı? (süre)
- Kaç kişi girebilir? (kullanım)
- İş bitince kapıyı kim kapatacak? (iptal + paylaşım anahtarı)

Bu üçlü, ekipte kimsenin kötü niyetli olması varsayımına dayanmaz. Kaza, unutma ve el değiştirme varsayımına dayanır: telefon satılır, bağlantı yanlış sohbete düşer, proje biter ama bağlantı yaşar. En az yetki ilkesinin zaman boyutu budur.

Fark et: iki paylaşım kararı

Önce: Bir öğrenci grubu, atölye boyunca tek bir süresiz ve sınırsız bağlantı kullanır. Atölye biter, bağlantı sınıf panosunda asılı kalır. Aylar sonra biri bağlantıyı açar, oturuma düzenleyen olarak girer ve hazır sanılan sunumu karıştırır.

Sonra: Aynı grup her hafta 7 günlük, 5 kişilik bir bağlantı üretir. Atölyenin son günü sahip paylaşım anahtarını kapatır, kalan davetleri iptal eder. Aynı kaza artık mümkün değildir; çünkü izin, işin süresiyle birlikte bitmiştir.

Aradaki fark teknik bilgi değil, alışkanlıktır: bağlantı üretirken süreyi ve kişi sayısını düşünmek, iş bitince kapıyı kapatmak.

Bu notlar hukuki danışmanlık değildir; güncel mevzuatı resmî kaynaktan kontrol edin.