Cinsel Saldırı
Cinsel saldırı suçunun unsurlarını, sarkıntılık düzeyini, nitelikli hâllerini, ağır neticelerini ve reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu açıklar.
Cinsel saldırı suçunun tanımı ve korunan hukukî yarar
Cinsel saldırı, TCK m. 102’de düzenlenmiştir. Korunan hukukî yarar, kişinin cinsel dokunulmazlığı ve cinsel özgürlüğüdür. 2014’te 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle “cinsel saldırı” kavramı “ırza geçme” yerine kullanılmaya başlanmış ve suçun yapısı mağdur merkezli hâle getirilmiştir. m. 102/1 uyarınca cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Hareket, cinsel nitelikli her türlü davranıştır; fail, herhangi bir kişi olabilir; mağdur da herhangi bir kişidir. Manevî unsur kasttır; taksirle cinsel saldırı mümkün değildir. Mağdurun rızası, hukuka uygunluk sebebidir; rıza, fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğine sahip olmayı gerektirir. Temel şekil şikâyete bağlıdır; nitelikli hâllerde ise resen soruşturma yapılır.
Vücuda organ veya cisim sokulması ve eşe karşı işlenmesi
m. 102/2, suçun ağır biçimini düzenler: fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Bu hüküm, cinsel birleşmeyi ve benzeri ağır ihlalleri kapsar. Aynı fıkranın ikinci cümlesi uyarınca bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır. Bu düzenleme, eşler arasındaki cinsel saldırıyı suç olmaktan çıkarmaz; yalnızca soruşturma usulünü şikâyete bağlar. 2014 öncesinde evlilik içi cinsel saldırı cezasız kalabiliyordu; 6545 sayılı Kanun bu boşluğu gidermiştir. Şikâyet süresi, fiilin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi hâlinde kovuşturmaya devam edilmez. Sarkıntılık düzeyindeki fiiller de şikâyete bağlıdır. Ağır neticeler doğduğunda şikâyet şartı aranmaz. Bu ayrım, mağdurun iradesi ile kamu düzeni arasındaki dengeyi yansıtır.
Nitelikli hâller
m. 102/3, cinsel saldırının nitelikli hâllerini düzenler. Buna göre suçun beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle, üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya evlatlık tarafından, silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte veya insanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle işlenmesi hâlinde verilen cezalar yarı oranında artırılır. Nüfuz kötüye kullanımı, öğretmen, işveren, vasi gibi güven ilişkisine dayanan konumların kötüye kullanılmasını kapsar. Hısımlık, üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımlarını içerir. Toplu yaşam ortamları, okul, yurt, cezaevi, kışla gibi kolaylık sağlayan yerlerdir. Bu hâllerin varlığı, şikâyet şartını ortadan kaldırır. Cezanın yarı oranında artırılması, temel cezaya uygulanır.
Ağır neticeler ve içtima
m. 102/4 uyarınca cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır. Bu hüküm, gerçek içtima öngörür: fail, hem cinsel saldırıdan hem de kasten yaralamadan ayrı ayrı cezalandırılır. Ağır neticeler, TCK m. 87’de sayılan kemik kırığı, duyu veya organ kaybı, yaşamı tehlikeye sokan durum gibi sonuçlardır. m. 102/5 uyarınca suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur. Bu, neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç niteliğindedir; failin ağır neticeyi en azından taksirle öngörmesi gerekir. Cinsel saldırı ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (m. 109) birlikte gerçekleşirse gerçek içtima uygulanır. Tehdit ve şantaj fiilleri de ayrı suç oluşturur. Cinsel saldırı, işkence kapsamında işlenmişse m. 94/3 uyarınca on yıldan onbeş yıla kadar ceza verilir. Bu hâlde işkence özel hüküm olarak uygulanır.
Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu
Reşit olmayanla cinsel ilişki, TCK m. 104’te düzenlenmiştir. m. 104/1 uyarınca cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Korunan hukukî yarar, çocuğun cinsel gelişimi ve cinsel dokunulmazlığıdır. Suçun oluşması için cebir, tehdit veya hile bulunmamalıdır; bu unsurlar varsa m. 103 uygulanır. Mağdur, onbeş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış çocuktur. Fiil, cinsel ilişkidir; sarkıntılık düzeyindeki davranışlar bu suçu oluşturmaz. Şikâyet şartı vardır. m. 104/2 uyarınca suçun mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın, on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Evlenme yasağı, TMK m. 129’da düzenlenen hısımlık ilişkilerini kapsar. m. 104/3, evlat edinme öncesi bakım veya koruyucu aile ilişkisindeki faili ağırlaştırır. Bu suç, çocuk koruma politikasının önemli bir parçasıdır.
Rıza, yaş ve algılama yeteneği
Cinsel saldırıda rıza, fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğine sahip kişinin özgür iradesine dayanmalıdır. Onbeş yaşını tamamlamamış çocukların rızası hukuken geçersizdir; bu çocuklara karşı her türlü cinsel davranış cinsel istismar (m. 103) oluşturur. Onbeş yaşını tamamlamış ancak algılama yeteneği gelişmemiş çocuklar da istismar kapsamındadır. Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişilerin rızası da geçersizdir; bu hâl m. 102/3-a’da nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir. Alkol veya uyuşturucu etkisiyle irade yeteneği ortadan kalkmışsa rıza aranmaz. Rızanın fiilden önce veya fiil sırasında açıklanması gerekir; sonradan verilen rıza hukuka uygunluk sebebi oluşturmaz. Evlilik, cinsel saldırıyı hukuka uygun hâle getirmez; eşe karşı fiil yalnızca şikâyete bağlıdır. Öğretide, rızanın sürekli ve her aşamada geri alınabilir olduğu kabul edilir; fiil sırasında geri alınan rıza, sonraki aşamaları hukuka aykırı kılar.
Bu notlar hukuki danışmanlık değildir; güncel mevzuatı resmî kaynaktan kontrol edin.