Yazı ve Tipografi 101
Senaryo biçiminden akademik yazıya, harf anatomisinden okunabilirliğe kadar yazının zanaat tarafı. Bu ders tam bir eğitim değil; her konuda zanaatın gerçekten ne kadar derin olduğunu göstermeyi amaçlar — böylece bu işi yapan insanların ne düşündüğünü görürsün. On iki konu, üç araç: JamScript ile senaryo, JamLtX ile akademik metin, JamFont ile tipografi.
Konular
- Senaryo Biçimi: Sayfa Bir Takvimdir — Senaryo biçimi bir estetik tercih değil, bir ölçü aletidir: elli beş satır bir sayfa, bir sayfa bir dakika. Bu ders biçimin kimin işini…
- Sahne: İstenen Şey ve Önündeki Engel — Sahne bir yer ya da bir konuşma değil, bir değişimdir: içine giren durumla çıkan durum aynıysa o sahne yoktur. Bu ders sahnenin sınırlarını, dört…
- Diyalog: Alt Metin ve Ses Ayrımı — Diyalog sohbet değildir; bir sebebi vardır, bilenir ve şekillenir. Bu ders alt metni, "on the nose" hatasını, her karakterin ayrı bir sesi olmasını…
- Üç Perde ve Dönüm Noktaları — Üç perde bir sayfa cetveli değil, seyircinin sorularının cevaplanma sırasıdır. Bu ders dramatik soruyu, doruk noktasını, yükselen aksiyonu ve beat…
- Bilimsel Makalenin İskeleti: IMRaD — Bilimsel makalenin dört bölümü keyfî bir düzen değil, bilimsel keşif sürecinin okunabilir hâlidir. Bu ders kadeh modelini, özetin neden en son…
- LaTeX Mantığı: İçerik ve Biçimin Ayrılması — LaTeX'te numarayı sen yazmazsın; bu bir eksiklik değil bir güvencedir. Bu ders içerik ile biçimin ayrılmasını, etiket ve gönderim mantığını, yüzer…
- Kaynak, Dürüstlük ve Hakemlik — Kaynakça bir süs değil okuma parmak izidir. Bu ders literatür taramasının sentez olduğunu, atıf zincirinin nasıl kurulduğunu, intihalin sınırını,…
- Harf Anatomisi ve Font Ölçüleri — Bir harf çizimden ibaret değildir: bir kutuya, bir taban çizgisine ve bir ilerleme genişliğine oturur. Bu ders em karesini, harfin iskeletini ve…
- Aralık: Kerning, Tracking, Leading — Aralık denince akla tek bir şey gelir; oysa üç ayrı kavram üç ayrı soruyu cevaplar. Bu ders kerningin bir istisna olduğunu, asıl işin yan…
- Piksel Izgarası: 1 Piksel Neyi Bozar — Piksel font ölçeklenebilir bir font değildir; her boyut ayrı bir tasarımdır. Bu ders kesirli ölçeğin pikselleri neden griye düşürdüğünü, karakter…
- Okunabilirlik ve Hiyerarşi — Okunabilirlik ile okunurluk ayrı şeylerdir: biri harfin içinde, öteki sayfanın bütününde kurulur. Bu ders satır ölçüsünü, satır aralığını, "daha…
- Font Eşleştirme, Lisans ve Atölye — İki font ancak birbirinden ayrılabiliyorsa birlikte çalışır; lisans ise fontun kullanma kılavuzudur. Bu ders eşleştirmenin bir zıtlık kurma işi…
Bu notlar hukuki danışmanlık değildir; güncel mevzuatı resmî kaynaktan kontrol edin.