Tipografi ve Yazı Tipi Tasarımı 101
Harf anatomisinden optik düzeltmelere, satır aralığından lisans metnine kadar yazı tipi tasarımının zanaat tarafı. Bu ders tam bir tasarım eğitimi değil; her konuda görünmeyen kuralları görünür kılmayı amaçlar. On bir konu, tek araç: JamFont. Bitirdiğinde bir harfin arkasında kaç karar olduğunu ve bu kararların neden birbirine bağlı olduğunu göreceksin.
Konular
- Font Eşleştirme: Serif + Sans Şartı Bir Efsane — İki fontu eşleştirmenin ölçütü benzerlik değil, ayırt edilebilir farklılık ve net roldür. Serif ile sansı eşleştirmek bir kural değil, yalnızca bir…
- Glif Tutarlılığı: Alfabe Tek Bir DNA'dan Türer — İyi bir alfabe, tek tek güzel harflerin toplamı değildir. o ve n gibi iki temel harf, bütün alfabenin eğri, gövde ve boşluk DNA'sını taşır; öteki…
- Harf Anatomisi: Her Glif Görünmez Bir Kutuda Yaşar — Bir harfi yalnızca siyah şekliyle görmek eksik bir bakıştır. Her harf, taban çizgisi ve yan boşluklarıyla birlikte bir kutuya oturur; tasarımın…
- Harf Aralığı ve Kerning: Kerning Aralığın Yerine Geçmez — Harf aralığı bütün harfler arasındaki boşluktur; kerning yalnızca sorunlu çiftler için yapılan istisnadır. Aralıklandırma doğru kurulmadan kerning…
- Hiyerarşi: Başlığı Büyütmek Yetmez — Hiyerarşi, sayfadaki bilgi katmanlarının okunma sırasını kurar. Bunu yalnız punto büyüterek yapmak zayıf bir çözümdür; asıl araç karşıtlık ve…
- Lisans: Font Bir Yazılım, Kullanımı Bir Sözleşme — Bir font dosyası yalnız çizim değil, yazılımdır; kimin ne yapabileceğini lisans belirler. SIL Open Font License kullanmayı, değiştirmeyi ve…
- Okunurluk ve Okunabilirlik: Aynı Şey Değiller — Okunurluk tek tek harflerin ayırt edilmesidir; okunabilirlik metnin bir bütün olarak takip edilmesidir. Harf düzeyinde işe yarayan bazı kararlar…
- Optik Düzeltmeler: Göz Cetvelden Farklı Ölçer — Yuvarlak harf düz harfle aynı hizada biterse küçük görünür. Bu yüzden O ve o, taban çizgisinin altına ve x yüksekliğinin üstüne taşar; yatay…
- Satır Aralığı: “1,5 Yap Geç” Neden Yanlış? — Satır aralığı sabit bir oran değil, yazı tipinin x yüksekliğine, satır uzunluğuna ve dilin aksanlarına göre verilen bir karardır. Tek bir “1,5”…
- Satır Uzunluğu: Ölçüyü Santimetreyle Değil Karakterle Ver — Satır uzunluğu, bir metin bloğunun sol ve sağ kenarı arasındaki mesafedir; ama doğru ölçüsü santimetre değil, satırdaki karakter sayısıdır. Uzunluk…
- Türkçe Karakterler: Bir Fontun Stres Testi — Türkçede İ ile I, i ile ı ayrı harflerdir; büyük-küçük harf dönüşümü özel eşleme ister. Aksan yükseklikleri ve kuyruklar da fontun dikey ölçülerini…
Bu notlar hukuki danışmanlık değildir; güncel mevzuatı resmî kaynaktan kontrol edin.